สรุปสาระสำคัญ
อาการเบาหวานขึ้นตา คือภาวะที่เป็นผลมาจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานาน จนทำให้หลอดเลือดที่จอประสาทตาได้รับความเสียหาย และส่งผลกระทบต่อการมองเห็น
อาการเบาหวานขึ้นตาแบ่งออกเป็น 2 ระยะตามความรุนแรง ได้แก่ ระยะเริ่มแรกที่ยังไม่แสดงอาการหรือส่งผลต่อการมองเห็นเล็กน้อย และระยะก้าวหน้าที่ส่งผลต่อการมองเห็นจนอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นได้
ภาวะแทรกซ้อนของอาการเบาหวานขึ้นตา เช่น เลือดออกในวุ้นตา จอตาลอก ต้อกระจก ต้อหิน ไปจนถึงการสูญเสียการมองเห็นหรือตาบอดได้
หากมีอาการเบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มแรก แพทย์จะแนะนำให้ดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีเพื่อประคับประคองอาการ แต่หากรุนแรงขึ้นจนเป็นระยะก้าวหน้า แพทย์จะแนะนำให้รักษาด้วยการฉีดยาเข้าวุ้นตา เลเซอร์ หรือการผ่าตัดตามความเหมาะสม
การรักษาเบาหวานขึ้นตาไม่สามารถทำให้หายขาดได้ แต่สามารถบรรเทาอาการและลดโอกาสเกิดการลุกลามได้ จึงควรเข้าพบแพทย์เมื่อสังเกตเห็นความผิดปกติทางการมองเห็น
ผู้ที่เป็นเบาหวานต้องรู้! อาการเบาหวานขึ้นตา ภัยร้ายที่ต้องเฝ้าระวัง อาจเป็นสาเหตุทำให้สูญเสียการมองเห็นได้ บทความนี้จะพาไปดูว่าเบาหวานขึ้นตาคืออะไร มีอาการเป็นอย่างไร พร้อมทั้งเจาะลึกหาสาเหตุของอาการ รวมถึงแนวทางการรักษาอย่างถูกวิธี ไปหาคำตอบกันเลย!
เบาหวานขึ้นตาเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยเบาหวาน และมักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น การทำความเข้าใจอาการ ระยะของโรค และแนวทางการรักษาอย่างถูกต้อง จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เข้ารับการดูแลได้ทันท่วงทีก่อนการมองเห็นจะได้รับผลกระทบอย่างถาวร
ทำนัด / สอบถามเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ
โทร 02-511-2111 Line 📅 นัดหมายออนไลน์
📌 สารบัญเนื้อหา
▶ เบาหวานขึ้นตา คืออะไร
▶ อาการเบาหวานขึ้นตาเป็นอย่างไร
▶ เบาหวานขึ้นตา 2 ระยะ ที่ควรรู้!
▶ ภาวะแทรกซ้อนของเบาหวานขึ้นตา
▶ การตรวจวินิจฉัยเบาหวานขึ้นตาโดยแพทย์
▶ แนวทางการรักษาเบาหวานขึ้นตา
▶ ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลเบาหวานขึ้นตา
▶ เบาหวานขึ้นตา รักษาให้หายขาดได้ไหม?
▶ เบาหวานขึ้นตา เลือกกินได้อย่างไร
▶ รักษาเบาหวานขึ้นตาที่ศูนย์โรคจอประสาทตา ดีอย่างไร?
▶ สรุป
▶ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เบาหวานขึ้นตา คืออะไร
โรคเบาหวาน คืออาการที่เกิดจากร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติเป็นระยะเวลานาน ตับอ่อนผลิตอินซูลินได้ไม่เพียงพอ ซึ่งเกิดจากความบกพร่องในการผลิตอินซูลินที่เป็นฮอร์โมนช่วยนำน้ำตาลจากเลือดเข้าสู่เซลล์ต่างๆ ของร่างกาย หรือเกิดจากภาวะดื้อต่ออินซูลินที่ร่างกายไม่ตอบสนองต่ออินซูลิน เมื่อร่างกายไม่นำน้ำตาลไปใช้ น้ำตาลก็จะสะสมในร่างกายเป็นจำนวนมากนั่นเอง
ส่วนเบาหวานขึ้นตา หรือจอประสาทตาเสื่อมจากเบาหวาน (Diabetic Retinopathy) คือภาวะที่เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานาน ส่งผลให้หลอดเลือดที่จอประสาทตา (Retina) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อทำหน้าที่รับแสงและส่งสัญญาณภาพไปยังสมองได้รับความเสียหายจนส่งผลต่อการมองเห็น
อาการเบาหวานขึ้นตาเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน จึงควรเฝ้าระวังเป็นอย่างมาก เพราะอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นได้
อาการเบาหวานขึ้นตาเป็นอย่างไร
ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานควรหมั่นสังเกตอาการเบาหวานขึ้นตาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงทีหากมีอาการ และป้องกันการสูญเสียการมองเห็นในอนาคต โดยอาการที่สังเกตได้ มีดังนี้
มองเห็นภาพมัวหรือมองเห็นได้ไม่ชัด เกิดจากหลอดเลือดที่จอประสาทตาเสียหาย ทำให้จอประสาทตาบวม หรือมีเลือดออกในน้ำวุ้นตา
มีจุดดำหรือเส้นใยลอยไปมาในสายตา เกิดจากเลือดหรือของเหลวรั่วไหลออกมาในน้ำวุ้นตา
มองเห็นภาพบิดเบี้ยว เกิดจากจอประสาทตาบวม หรือมีของเหลวรั่วซึมเข้าไปในจอประสาทตา
มองเห็นสีผิดเพี้ยน อาจมีปัญหาในการแยกแยะสีต่างๆ โดยเฉพาะสีแดงและสีเขียว
มองไม่ค่อยเห็นในที่มืด และมีปัญหาในการมองเห็นในสภาพแสงน้อย
สูญเสียการมองเห็นบางส่วนหรือทั้งหมด ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคและตำแหน่งที่เกิดความเสียหายบนจอประสาทตา
เบาหวานขึ้นตา 2 ระยะ ที่ควรรู้!
นอกจากอาการเบาหวานขึ้นตาข้างต้นแล้ว เบาหวานขึ้นตายังแบ่งออกเป็น 2 ระยะตามความรุนแรงของอาการได้อีกด้วย โดยมีรายละเอียดดังนี้
ระยะที่ 1 เบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มแรก
เบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มแรก (Non-Proliferative Diabetic Retinopathy - NPDR) คือระยะที่หลอดเลือดฝอยเล็กๆ ที่จอประสาทตาเริ่มผิดปกติแต่ยังไม่รุนแรงมากนัก มีสาเหตุจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงทำให้ผนังหลอดเลือดที่จอประสาทตาอ่อนแอ เปราะบาง ทำให้หลอดเลือดโป่งพอง มีเลือดออกเล็กน้อย หรือมีของเหลวรั่วซึมออกมา ในระยะนี้ผู้ป่วยมักไม่แสดงอาการใดๆ หรืออาจมองเห็นภาพมัวเล็กน้อย โดยจักษุแพทย์สามารถตรวจพบความผิดปกติของหลอดเลือดที่จอประสาทตาได้จากการตรวจสุขภาพตา
ระยะที่ 2 เบาหวานขึ้นตาระยะก้าวหน้า
เบาหวานขึ้นตาระยะก้าวหน้า (Proliferative Diabetic Retinopathy - PDR) คือระยะที่อาการเริ่มรุนแรงมากขึ้น เกิดจากหลอดเลือดที่จอประสาทตาถูกทำลายอย่างรุนแรงจนร่างกายพยายามสร้างหลอดเลือดใหม่ขึ้นมาทดแทน แต่หลอดเลือดใหม่เหล่านี้มีผนังบาง เปราะและแตกง่าย โดยสาเหตุหลักของระยะนี้คือภาวะขาดออกซิเจนที่จอประสาทตาเนื่องจากหลอดเลือดเดิมถูกทำลาย ร่างกายจึงกระตุ้นให้สร้างหลอดเลือดใหม่เพื่อนำออกซิเจนมาเลี้ยงจอประสาทตา
ในระยะนี้จะมีอาการมองเห็นภาพมัวมากขึ้น มีจุดดำหรือเส้นลอยไปมาในสายตาจำนวนมาก มองเห็นภาพบิดเบี้ยว และอาจสูญเสียการมองเห็น หากมีเลือดออกในน้ำวุ้นตาหรือเกิดจอประสาทตาหลุดลอก และยังมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคต้อหินและโรคตาอื่นๆ ร่วมด้วย
เบาหวานขึ้นตาห้ามละเลย อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนต่อการมองเห็นได้
เบาหวานขึ้นตาหากปล่อยไว้ไม่รักษา อาจเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้ ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากอาการเบาหวานขึ้นตา มีดังนี้
เลือดออกในวุ้นตา ผู้ป่วยจะเริ่มมองเห็นจุดสีดำลอยไปมา ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการนำไปสู่ภาวะวุ้นตาเสื่อม หากปล่อยไว้จนมีเลือดออกมาในปริมาณมากอาจทำให้บดบังการมองเห็นได้
จอประสาทตาลอก แผลในตาที่เกิดจากเบาหวานขึ้นตาส่งผลให้เกิดการดึงรั้งบริเวณจอตาจนเกิดเป็นแผลหรือรอยจอตาลอก ส่งผลให้มองเห็นจุดดำลอยไปมา เห็นแสงวาบ และสูญเสียการมองเห็นอย่างรุนแรง
ต้อกระจก ผู้ที่เป็นเบาหวานมีโอกาสเกิดต้อกระจกได้เร็วและพบได้บ่อยกว่าคนทั่วไป โดยเลนส์แก้วตาจะค่อยๆ ขุ่นขึ้น ทำให้ตามัว มองเห็นไม่ชัด สีซีดลง หรือไวต่อแสงมากขึ้น
ต้อหิน กลุ่มเส้นเลือดใหม่ที่เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาของร่างกาย อาจแทรกแซงการระบายน้ำในลูกตา ทำให้ความดันตาสูงขึ้น ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อเส้นประสาทที่ทำหน้าที่ส่งภาพจากดวงตาไปยังสมอง
สูญเสียการมองเห็น อาการเบาหวานขึ้นตาที่ก่อให้เกิดต้อหิน หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ท้ายที่สุดจะส่งผลให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรได้
การตรวจวินิจฉัยเบาหวานขึ้นตาโดยแพทย์
แพทย์จะแนะนำให้ผู้ที่เป็นเบาหวานทุกคนเข้ามาตรวจสุขภาพตาเพื่อคัดกรองโรคจอประสาทตาอย่างละเอียดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง แม้ว่าจะไม่มีอาการผิดปกติหรือไม่มีสัญญาณของเบาหวานขึ้นตาเลยก็ตาม
ในการตรวจ คนไข้มักมีอาการตามัวเป็นเวลา 4-6 ชั่วโมง เนื่องจากต้องหยอดยาขยายม่านตา จึงควรมีผู้ดูแลเดินทางไปด้วยเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินทางกลับหลังการตรวจ หากตรวจวินิจฉัยแล้วพบว่าเป็นโรคเบาหวานขึ้นตา แพทย์จะแนะนำแนวทางการรักษาที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล เช่น การประคับประคองอาการด้วยการควบคุมระดับน้ำตาล การรักษาด้วยการฉีดยาเข้าวุ้นตา เลเซอร์ หรือผ่าตัด
แนวทางการรักษาเบาหวานขึ้นตาที่โรงพยาบาลจักษุกรุงเทพ
วิธีรักษาเบาหวานขึ้นตาแบ่งออกตามระยะอาการ โดยมีแนวทางการรักษาดังนี้
แนวทางรักษาเบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มแรก
วิธีรักษาเบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มแรกที่ยังไม่มีหลอดเลือดเกิดใหม่และการมองเห็นยังเป็นปกติ แพทย์จะแนะนำให้ควบคุมระดับน้ำตาลและระดับน้ำตาลสะสมให้อยู่ในปริมาณที่พอเหมาะ รวมถึงควบคุมอาการโรคประจำตัวอื่นๆ ร่วมด้วย เพื่อประคับประคองอาการและชะลอความรุนแรงของโรค พร้อมนัดให้เข้ามาตรวจหาความผิดปกติของโรคเบาหวานขึ้นจอตาอย่างสม่ำเสมอ หากอาการเริ่มรุนแรงขึ้นจะได้รับการรักษาได้อย่างทันท่วงที
แนวทางรักษาเบาหวานขึ้นตาระยะก้าวหน้า
วิธีรักษาเบาหวานขึ้นตาระยะก้าวหน้าทำได้หลากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ ดังนี้
รักษาเบาหวานขึ้นตาด้วยการฉีดยาเข้าวุ้นตา โดยเฉพาะยากลุ่ม Anti-VEGF ซึ่งช่วยลดการรั่วของหลอดเลือด ลดอาการบวมบริเวณจุดภาพชัด และทำให้หลอดเลือดที่เกิดขึ้นใหม่ฝ่อลง การรักษาอาจต้องฉีดมากกว่าหนึ่งครั้งและติดตามผลอย่างต่อเนื่องตามการตอบสนองของจอประสาทตา ทั้งนี้ ตัวยาออกฤทธิ์ไม่ถาวรและอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เลือดออกในวุ้นตา หรือตาอักเสบ
รักษาเบาหวานขึ้นตาด้วยเลเซอร์ วิธีมาตรฐานสำหรับผู้ป่วยเบาหวานขึ้นตาที่เริ่มสร้างหลอดเลือดใหม่หรือมีอาการจุดภาพชัดบวม เลเซอร์จะช่วยให้เส้นเลือดใหม่ฝ่อลง จอตายุบ ลดอาการเลือดออกในตา และลดความเสี่ยงตาบอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
รักษาเบาหวานขึ้นตาด้วยการผ่าตัด หากเริ่มมีอาการรุนแรง เลือดออกในตาเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดการดึงรั้งที่พังผืดจอประสาทตา การผ่าตัดวุ้นตาจะช่วยลดความรุนแรงของโรค ซ่อมแซมจอตาที่ลอกให้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงตาบอด และเรียกคืนการมองเห็นอีกครั้ง
ทำนัด / สอบถามเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ
โทร 02-511-2111 Line 📅 นัดหมายออนไลน์
ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลอาการเบาหวานขึ้นตา
การป้องกันโรคเบาหวานขึ้นตาได้ดีที่สุดคือการดูแลตัวเองไม่ให้เป็นเบาหวาน แต่สำหรับผู้ที่เป็นเบาหวานแล้ว มาดูกันว่ามีแนวทางดูแลตัวเองอย่างไรเพื่อป้องกันอาการเบาหวานขึ้นตา ดังนี้
กินอาหารที่มีประโยชน์ เลี่ยงอาหารรสจัด
ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่แพทย์กำหนด
ควบคุมความดันให้ไม่เกิน 140/90 มิลลิเมตรปรอท (mmHg)
ควบคุมระดับไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
งดหรือลดการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
หมั่นสังเกตการมองเห็นของตัวเองว่ามีอาการผิดปกติหรือไม่ เช่น มองเห็นไม่ชัด ตามัว มองเห็นเป็นจุดดำ
ไปพบจักษุแพทย์ตามนัดเป็นประจำ แม้ไม่มีอาการผิดปกติทางการมองเห็น
เบาหวานขึ้นตา รักษาให้หายขาดได้ไหม?
อาการเบาหวานขึ้นตาไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถประคับประคองอาการไม่ให้รุนแรงมากยิ่งขึ้น รวมถึงลดความเสี่ยงการลุกลามของโรคจนเป็นสาเหตุให้สูญเสียการมองเห็นได้ ด้วยการควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ และดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
เบาหวานขึ้นตา เลือกกินได้อย่างไร
หากมีอาการเบาหวานหรือเบาหวานขึ้นตา สามารถเลือกกินอย่างถูกวิธีเพื่อประคับประคองอาการและรักษาระดับน้ำตาลให้เหมาะสมได้ ดังนี้
เลือกกินผักผลไม้ที่น้ำตาลต่ำ เช่น แอปเปิล ฝรั่ง ชมพู่
เลือกกินเนื้อสัตว์ที่ไม่ติดมันเพื่อลดไขมันในเลือด เช่น เนื้อปลา อกไก่
หลีกเลี่ยงขนมหวานและอาหารที่มีน้ำตาลสูง
หลีกเลี่ยงการกินอาหารรสจัดหรืออาหารที่ผ่านการปรุงด้วยเกลือแกง น้ำปลา ซีอิ๊วขาว หรือซอส
รักษาเบาหวานขึ้นตา ที่ศูนย์โรคจอประสาทตา โรงพยาบาลจักษุกรุงเทพ ดีอย่างไร?
ผู้ที่มีภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา สามารถเข้ารับการตรวจ วินิจฉัย และวางแผนการรักษาได้ที่ศูนย์รักษาโรคจอประสาทตา โรงพยาบาลจักษุกรุงเทพ Bangkok Eye Hospital (เลียบด่วนรามอินทรา) ซึ่งเป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางด้านดวงตา โดยมีจุดเด่นด้านการดูแลโรคจอประสาทตา ดังนี้
ดูแลโดยจักษุแพทย์เฉพาะทางด้านจอประสาทตา มีทีมจักษุแพทย์คอยตรวจวินิจฉัย ประเมินความรุนแรงของโรค และวางแผนการรักษาให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย
มีทางเลือกในการรักษาหลายรูปแบบ ตั้งแต่การฉีดยาเข้าวุ้นตา การรักษาด้วยเลเซอร์ ไปจนถึงการผ่าตัดในรายที่มีข้อบ่งชี้ โดยแพทย์จะพิจารณาจากระยะของโรคและสภาพดวงตา
ดูแลต่อเนื่องตั้งแต่การตรวจจนถึงติดตามผล เพราะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาเป็นภาวะที่ต้องติดตามการเปลี่ยนแปลงอย่างสม่ำเสมอ เพื่อประเมินการตอบสนองต่อการรักษาและวางแผนการดูแลในระยะต่อไป
การรักษาเบาหวานขึ้นตาจึงไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาเมื่อการมองเห็นเริ่มผิดปกติ แต่ควรเริ่มจากการตรวจจอประสาทตาอย่างละเอียดและติดตามอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นเบาหวานมานานหรือควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี
สรุป
เบาหวานขึ้นจอประสาทตา เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องจนส่งผลต่อหลอดเลือดบริเวณจอประสาทตา ในระยะแรกผู้ป่วยอาจยังไม่มีอาการผิดปกติทางการมองเห็น จึงควรควบคุมระดับน้ำตาล ความดันโลหิต และโรคประจำตัว ร่วมกับการตรวจจอประสาทตาตามคำแนะนำของแพทย์
หากโรคมีความรุนแรงมากขึ้น อาจเกิดอาการตามัว เห็นจุดดำ ภาพบิดเบี้ยว หรือการมองเห็นลดลง โดยแนวทางการรักษาอาจประกอบด้วย การฉีดยาเข้าวุ้นตา การรักษาด้วยเลเซอร์ หรือการผ่าตัดวุ้นตา ขึ้นอยู่กับระยะของโรคและสภาพดวงตาของแต่ละคน
ผู้ที่เป็นเบาหวานจึงไม่ควรรอให้มีอาการก่อนเข้ารับการตรวจ แม้ยังมองเห็นได้ชัดเจนก็ควรตรวจสุขภาพตาและจอประสาทตาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังความผิดปกติและวางแผนดูแลได้อย่างเหมาะสม สามารถเข้ารับการตรวจและปรึกษาจักษุแพทย์ได้ที่ศูนย์โรคจอประสาทตา Bangkok Eye Hospital ซึ่งให้บริการตั้งแต่การตรวจวินิจฉัย วางแผนการรักษา ไปจนถึงการติดตามผล โดยทีมจักษุแพทย์เฉพาะทางด้านจอประสาทตาและเครื่องมือสำหรับตรวจประเมินโรคตาอย่างละเอียด
ทำนัด / สอบถามเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ
โทร 02-511-2111 Line 📅 นัดหมายออนไลน์
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเบาหวานขึ้นตา (FAQ)
เบาหวานขึ้นตามีโอกาสทำให้สูญเสียการมองเห็นหรือไม่?
ภาวะเบาหวานขึ้นตาเป็นสาเหตุหลักที่อาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นในระยะยาวได้ หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการประเมินและดูแลอย่างถูกต้อง เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงสะสมต่อเนื่อง หลอดเลือดบริเวณจอประสาทตาจะได้รับความเสียหาย นำไปสู่การรั่วซึม มีเลือดออกในวุ้นตา หรือเกิดจอประสาทตาหลุดลอก ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบต่อการมองเห็นอย่างรุนแรง ผู้ป่วยโรคเบาหวานจึงควรควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานและเข้ารับการตรวจสุขภาพตากับจักษุแพทย์เป็นประจำทุกปี แม้จะยังไม่มีอาการผิดปกติก็ตาม
ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรเข้ารับการตรวจตาบ่อยแค่ไหน?
ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรเข้ารับการตรวจสุขภาพตากับจักษุแพทย์อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง นับตั้งแต่เริ่มได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน แม้ว่าจะยังไม่มีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการมองเห็นก็ตาม เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดในระยะเริ่มต้นมักไม่แสดงอาการให้เห็นชัดเจน หากแพทย์ตรวจพบสัญญาณของภาวะเบาหวานขึ้นตา อาจมีการนัดหมายเพื่อติดตามอาการอย่างใกล้ชิดมากขึ้น เช่น ทุกๆ สามถึงหกเดือน เพื่อประเมินความเปลี่ยนแปลงและวางแผนแนวทางการรักษาได้อย่างทันท่วงทีก่อนที่จะเกิดผลกระทบต่อดวงตา
การตั้งครรภ์ส่งผลต่ออาการเบาหวานขึ้นตาหรือไม่?
ผู้หญิงที่มีโรคประจำตัวเป็นโรคเบาหวานและกำลังตั้งครรภ์ จะมีความเสี่ยงที่ภาวะเบาหวานขึ้นตาจะลุกลามและรุนแรงได้มากขึ้น เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ระบบไหลเวียนโลหิต และการทำงานของร่างกายในระหว่างตั้งครรภ์ ส่งผลให้หลอดเลือดที่จอประสาทตาได้รับผลกระทบอย่างรวดเร็ว สตรีมีครรภ์ที่เป็นโรคเบาหวานจึงควรแจ้งให้จักษุแพทย์ทราบ และเข้ารับการตรวจสุขภาพตาอย่างสม่ำเสมอตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด ตลอดระยะเวลาการตั้งครรภ์ไปจนถึงช่วงหลังคลอด เพื่อประคับประคองสุขภาพดวงตา
เบาหวานขึ้นตา รักษาหายไหม?
ภาวะนี้ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถควบคุมและชะลอไม่ให้โรคไปสู่ระยะที่รุนแรงขึ้นได้ สิ่งสำคัญของการรักษาคือการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติอย่างเคร่งครัด ร่วมกับการดูแลสุขภาพองค์รวม เพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มเติมของหลอดเลือด และรักษาระดับการมองเห็นที่มีอยู่ให้นานที่สุด
เบาหวานขึ้นตา ฉีดยาเข้าตากี่ครั้ง?
จำนวนครั้งขึ้นอยู่กับการตอบสนองของแต่ละบุคคล การฉีดยาเข้าวุ้นตาไม่ใช่การรักษาเพียงครั้งเดียวแล้วจบ เนื่องจากโรคนี้เป็นภาวะเรื้อรัง ผู้ป่วยจึงจำเป็นต้องเข้ารับการฉีดยาอย่างต่อเนื่องตามวงรอบที่แพทย์ประเมิน และอาศัยการติดตามผลซ้ำเป็นระยะ เพื่อควบคุมอาการบวมและชะลอการเสื่อมของการมองเห็นในระยะยาว
เบาหวานขึ้นตา ฉีดยาหรือเลเซอร์ แบบไหนดีกว่า?
ไม่มีวิธีไหนดีที่สุดสำหรับทุกคน เพราะแพทย์จะพิจารณาจากระยะและความรุนแรงของโรค การฉีดยามักใช้เพื่อลดอาการบวมน้ำที่จุดรับภาพเพื่อช่วยฟื้นฟูการมองเห็น ส่วนการทำเลเซอร์ใช้สำหรับยับยั้งหลอดเลือดเกิดใหม่และป้องกันเลือดออก ในหลายกรณีแพทย์อาจแนะนำให้ใช้ทั้งสองวิธีร่วมกัน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์การรักษาที่ครอบคลุมที่สุด
เลเซอร์เบาหวานขึ้นตาแล้วสายตาจะกลับมาชัดไหม?
เป้าหมายหลักของการทำเลเซอร์คือการยับยั้งและป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนแย่ลง มากกว่าการฟื้นฟูสายตาให้กลับมาคมชัดดังเดิม เลเซอร์จะช่วยทำลายหลอดเลือดที่ผิดปกติ ดังนั้นหลังทำเลเซอร์ การมองเห็นอาจไม่ได้ดีขึ้นอย่างชัดเจน แต่เป็นการรักษาระดับสายตาเดิมไว้ไม่ให้เสื่อมไปมากกว่านี้
เบาหวานขึ้นตา ต้องผ่าตัดเมื่อไหร่?
จักษุแพทย์จะพิจารณาการผ่าตัดเมื่อภาวะเบาหวานขึ้นตาลุกลามถึงขั้นรุนแรง เช่น มีเลือดออกในวุ้นตาปริมาณมากจนไม่สามารถดูดซึมหายไปได้เอง เกิดพังผืดดึงรั้งจอประสาทตา หรือมีภาวะจอประสาทตาหลุดลอก การผ่าตัดจะช่วยนำเลือดและพังผืดออก เพื่อป้องกันอาการตาบอดถาวรและรักษาสายตาที่ยังเหลืออยู่
เป็นเบาหวานแต่ยังมองเห็นชัด ต้องตรวจจอประสาทตาไหม?
จำเป็นต้องตรวจอย่างมาก เนื่องจากเบาหวานขึ้นตาในระยะเริ่มต้นมักไม่แสดงอาการผิดปกติใดๆ ผู้ป่วยจะยังคงมองเห็นได้ชัดเจน กว่าจะเริ่มรู้สึกตาพร่ามัว โรคก็มักจะลุกลามเข้าระยะรุนแรงแล้ว การตรวจคัดกรองประจำปีจึงช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่แรก และรักษาทันก่อนสูญเสียการมองเห็น
ผู้ที่เป็นเบาหวาน จะเป็นเบาหวานขึ้นตาทุกคนไหม?
ไม่จำเป็นต้องเกิดภาวะนี้กับผู้ป่วยทุกคน ความเสี่ยงจะแปรผันตามระยะเวลาที่เป็นโรคและการละเลยการควบคุมระดับน้ำตาล หากผู้ป่วยสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และระดับไขมันให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานได้อย่างสม่ำเสมอ ก็สามารถลดความเสี่ยงหรือป้องกันไม่ให้เกิดภาวะเบาหวานขึ้นตาได้
บทความโดย
รศ.นพ. อนันต์ วงศ์ทองศรี
แพทย์ชำนาญเฉพาะทางสาขาจักษุวิทยา
มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านกระจกตาและการผ่าตัดแก้ไขสายตา (LASIK) พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลรักษาปัญหาสุขภาพดวงตาอย่างตรงจุด
ประวัติแพทย์ นัดหมายปรึกษา
*หมายเหตุ: ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยทางการแพทย์ได้ หากท่านมีอาการผิดปกติกรุณาปรึกษาจักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรง
